Қозғалыс. Биофизика

ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді

Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.

1. Өсімдіктердің қозғалысы: тропизмдер, таксистер. Жарықтың маңызы, фотопериодизм

   • Биология, 7-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова, Ж. Алина)8-бөлім. Қозғалыс — §32. Өсімдіктердегі қозғалыс; §33. Өсімдіктер тіршілігіндегі жарықтың маңызы
   • Биология, 7-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева)8-тарау. Қозғалыс — §36. Тірі организмдердің қозғалу себептері (тропизмдер, таксистер); §37. Өсімдіктердегі фотопериодизм

2. Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың қозғалыс мүшелері

   • Биология, 7-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова, Ж. Алина)8-бөлім. Қозғалыс — §34. Жануар ағзаларының қозғалу мүшелері
   • Биология, 7-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева)8-тарау. Қозғалыс — §38. Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың қозғалыс мүшелері

3. Адамның тірек-қимыл жүйесі: қаңқа, сүйек, буын, бұлшық ет

   • Биология, 8-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова)8-бөлім. Қозғалыс. Биофизика — §31. Адам қаңқасының құрылысы. Тірек-қимыл жүйесінің рөлі мен қызметі; §32. Сүйектің макро және микроскопиялық құрылысы. Сүйектің құрамы; §33. Сүйектердің байланысу типтері; §34. Буынның құрылысы мен қызметі; §35. Бұлшық ет ұлпаларының құрылысы мен қызметі. Адам денесінің бұлшық еттерін жіктеу

4. Гиподинамия, сымбаттың бұзылуы. Тік жүрудің биомеханикасы

   • Биология, 8-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова)8-бөлім. Қозғалыс. Биофизика — §36. Гиподинамия. Сымбаттың бұзылуы және жалпақтабандылықтың пайда болу себептері. Олардың алдын алу шаралары; §37. Тік жүруге байланысты адам қозғалуының биомеханикалық ерекшеліктері

5. Бұлшық ет жұмысы. Көлденең жолақты бұлшықеттің құрылымы, жиырылу механизмі, тез және баяу талшықтар

   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)9-бөлім. Қозғалыс — №7 зертханалық жұмыс (9-бөлім. Қозғалыс; бөлімде § жоқ)
   • Биология (ЖМБ), 2-бөлім, 10-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева, М.А. Нұртаева)11. Қозғалыс — §111. Көлденең жолақты бұлшықет ұлпаларының құрылысы. Миофибрилл құрылысы; §112. Бұлшықет талшықтарының жиырылу механизмі. Бұлшықет талшықтарының Т-жүйесі; §113. Жылдам және баяу жиырылатын бұлшықет ұлпаларының құрылысы, оқшаулануы және жалпы қасиеті; §114. Актинге байланысты қаңқа бұлшықеттерінің типтері
   • Биология (ҚГБ), 10-сынып (Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова)12-бөлім. Қозғалыс — §46. Көлденең жолақты бұлшық ет ұлпаларының құрылымы. Миофибриллалардың құрылымы. Бұлшық ет талшықтарының жиырылу механизмдері; §47. Тез және баяу жиырылатын бұлшық ет талшықтарының ортақ қасиеттері мен ерекшеліктері

6. Тірі ағзалардағы электрлі үдерістер. «Компьютер-ми» интерфейсі

   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)8-бөлім. Координация және реттелу — §24. Тірі ағзалардағы электр үдерістері; §26. Ми мен компьютер арасындағы ақпарат алмасу жүйесі

Осы бөлімдегі басқа тақырыптар

• Тірі ағзалардың көптүрлілігі. Биосфера, экожүйе, популяция. Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері
• Қоректену
• Заттардың тасымалдануы
• Тыныс алу
• Бөліп шығару
• Координация және реттелу