Қазақ әдебиеті · ҰБТ-2026 · 6-тақырып / 30
Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауы» Доспамбет жырау "Қоғалы көлдер, қом сулар"…
Спецификациядағы толық атауы: Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауы» Доспамбет жырау "Қоғалы көлдер, қом сулар", "Айналайын, Ақ Жайық", Бұқар жырау «Тілек», «Әй, Абылай, Абылай», «Асқар таудың өлгені»
ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді
Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 3 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.
Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауы»
- Қазақ әдебиеті, 8-сынып (А. Ақтанова, А. Жүндібаева, Л. Жұмекенова)Дананың сөзі – ақылдың көзі — Шалкиіз жырау; Би Темірге бірінші толғау
Доспамбет жырау «Қоғалы көлдер, қом сулар», «Айналайын, Ақ Жайық» толғаулары
- Қазақ әдебиеті, 6-сынып (А. Ақтанова, А. Жүндібаева, Л. Жұмекенова)Туған жерім – аялы алтын бесігім — Доспамбет жырау. Қоғалы көлдер, қом сулар; Айналайын Ақжайық
- Қазақ әдебиеті, 6-сынып (С. Тұрсынғалиева, Р. Зайкенова)І тарау. Туған жерім – аялы алтын бесігім — Хандық дәуір әдебиеті (ХV–ХVІ ғғ.). Доспамбет жырау
Бұқар жырау «Тілек», «Әй, Абылай, Абылай», «Асқар таудың өлгені»
- Қазақ әдебиеті, 9-сынып (С. Тұрсынғалиева, Г. Рыскелдиева)І тарау. Атадан қалған асыл сөз — Бұқар Қалқаманұлы
Оқу бағдарламасының мақсаттары (15)
- әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау
- әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру
- әдеби туындыдағы кейіпкердің типтерін тек тұрғысынан сипаттау
- шығармадағы көркем ауыстыруларды (троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау
- шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстыра отырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беру
- әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау
- әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу
- көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу
- шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау
- шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау
- әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау
- әдеби шығармадағы психологизмді анықтау
- көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау
- шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға беру
- шығарманы басқа өнер түрлеріндегі осы мазмұндас туындылармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау
Бұл тақырыпты қаншалықты білетініңді тексер
ҰБТ-2026 форматындағы тегін толық сынақ: 120 тапсырма, 240 минут, 140 балл. Балыңды бірден көресің, ал әлсіз тақырыптарыңды Boytumar қосымшасы көрсетеді.
Осы бөлімдегі басқа тақырыптар
Қазақ әдебиеті: барлық тақырыптар
Дереккөз: «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша ҰБТ тест спецификациясы (2026 жылдан бастап), 2026/04 редакциясы (ҰТО, testcenter.kz).