Қазақ әдебиеті · ҰБТ-2026 · 5-тақырып / 30
Асан қайғы "Асан қайғының жерге айтқан сыны", Жиембет жырау «Еңсегей бойлы Ер Есім»…
Спецификациядағы толық атауы: Асан қайғы "Асан қайғының жерге айтқан сыны", Жиембет жырау «Еңсегей бойлы Ер Есім», Қазтуған жырау «Қазтуғанның қонысымен қоштасуы», Ақтамберді жырау «Күлдір-күлдір кісінетіп», «Балаларыма өсиет»
ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді
Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 4 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.
Асан қайғы «Асан қайғының жерге айтқан сыны» аңызы
- Қазақ әдебиеті, 5-сынып (С. Тұрсынғалиева, Р. Зайкенова)Таза, мінсіз асыл сөз — Аңыз әңгімелер. Асан қайғы Сәбитұлы; Асан қайғының жерге айтқан сыны
Жиембет жырау «Еңсегей бойлы Ер Есім»
- Қазақ әдебиеті, 7-сынып (С. Тұрсынғалиева, Р. Зайкенова)Көне күндерден жеткен жәдігерлер — Жыраулар поэзиясы. Еңсегей бойлы Ер Есім
Қазтуған жырау «Қазтуғанның қонысымен қоштасуы»
- Қазақ әдебиеті, 7-сынып (С. Тұрсынғалиева, Р. Зайкенова)Көне күндерден жеткен жәдігерлер — Жыраулар поэзиясы. Қазтуғанның қонысымен қоштасуы
Ақтамберді жырау «Күлдір-күлдір кісінетіп», «Балаларыма өсиет»
- Қазақ әдебиеті, 8-сынып (А. Ақтанова, А. Жүндібаева, Л. Жұмекенова)Дананың сөзі – ақылдың көзі — Ақтамберді Сарыұлы; Күлдір-күлдір кісінетіп...; Балаларыма өсиет
Оқу бағдарламасының мақсаттары (15)
- әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау
- әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау
- көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу
- шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау
- шығармадағы эпизодтар арқылы тарихи құндылығын бағалау
- әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау
- әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау
- көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау
- шығармадағы көркемдегіш құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау
- кейіпкерлердің іс-әрекеті мен автор берген портреттік мінездемені салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беру
- әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау
- әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу
- көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу
- шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау
- шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау
Бұл тақырыпты қаншалықты білетініңді тексер
ҰБТ-2026 форматындағы тегін толық сынақ: 120 тапсырма, 240 минут, 140 балл. Балыңды бірден көресің, ал әлсіз тақырыптарыңды Boytumar қосымшасы көрсетеді.
Осы бөлімдегі басқа тақырыптар
Қазақ әдебиеті: барлық тақырыптар
Дереккөз: «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша ҰБТ тест спецификациясы (2026 жылдан бастап), 2026/04 редакциясы (ҰТО, testcenter.kz).