Химия · ҰБТ-2026 · 17-тақырып / 19
Синтетикалық полимерлер. Жаңа заттарды және материалдарды өндіру. Мұнай
ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді
Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.
Көмірсутектердің табиғи көздері: мұнай, мұнай өнімдерін өңдеу (крекинг), табиғи және серік газдар, таскөмірді кокстеу
- Химия. 2-бөлім, 9-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)XI тарау. Көмірсутектер. Отын — §60. Көмірсутекті отындар; §61. Табиғи және мұнайға ілеспе газдар; §62. Мұнай
- Химия. 2-бөлім (ЖМБ), 10-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)XIII тарау. Қанықпаған көмірсутектер — §78. Көмірсутектердің табиғи көздері; §79. Мұнай; §80. Мұнай өнімдерін өңдеу; §81. Табиғи газ. Мұнайға серік газдар; §82. Таскөмірді кокстеу
Жоғары молекулалы қосылыстар. Полимерлену және поликонденсация. Полиамидтер, полиэфирлер
- Химия. 1-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)VI тарау. Синтетикалық полимерлер — §30. Жоғары молекулалы қосылыстар химиясының негізгі ұғымдары; §31. Полимерлену реакциясы; §32. Поликонденсация реакциялары. Полиамидтер және полиэфирлер
Пластиктердің қолданылуы, қоршаған ортаға әсері және утилизациясы
- Химия. 1-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)VI тарау. Синтетикалық полимерлер — §33. Пластиктердің қолданылуы және қоршаған ортаға әсері
Жаңа заттар мен материалдарды өндіру. Физиологиялық белсенді қосылыстар, дәрілік препараттар
- Химия. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)XIII тарау. Жаңа заттарды және материалдарды өндіру — §70. Жаңа заттарды және материалдарды өндіру; §71. Физиологиялық белсенді табиғи және синтетикалық қосылыстар; §72. Дәрілік препараттарды синтездеу және өндіру
Нанотехнология, наноматериалдар, жаңа және биоыдырайтын полимерлер
- Химия. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)XIII тарау. Жаңа заттарды және материалдарды өндіру — §73. Нанотехнология; §74. Нанообъектілер; §75. Нанокөміртекті бөлшектердің құрылымы; §76. Наноматериалдарды синтездеу әдістері; §77. Жаңа полимерлерді өндіру; §78. Биологиялық ыдырайтын полимерлер; §79. Жаңа материалдардың практикалық маңызы
Органикалық синтез: функционалдық топтар, заттарды танып білу, генетикалық байланыс
- Химия. 1-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (М. Оспанова, Қ. Аухадиева, Т. Белоусова)VII тарау. Органикалық синтез — §34. Органикалық қосылыстардың негізгі функционалдық топтары; §35. Органикалық заттарды танып білу; §36. Органикалық заттардың генетикалық байланысы
Оқу бағдарламасының мақсаттары (28)
- мұнайды айдау үдерісінің маңызын түсіну және қолданылу аясын сипаттау
- термиялық және катализдік крекинг процесін түсіндіру
- мұнайға серік газдардан маңызды өнімдер алу жолдарын білу
- "мономер", "құрылымдық буын", "олигомер", "полимер", "полимерлену дәрежесі" негізгі ұғымдарын ажырату
- полимерлену реакциясының теңдеуін құрастыру, поликонденсация реакциясының теңдеуін құру
- поликонденсация реакциясы негізінде алынатын полимерлер гидролизденіп, биологиялық ыдырай алатынын түсіну
- полиэтилен, полипропилен, полистирол, тефлон, поливинилхлорид, полиметилметакрилат, полиэфир, фенолформальдегид шайыры және олардың негізінде алынған пластмассалардың қасиеттерін, қолдану аймағын атау
- пластмасса және наноталшықтарды тәжірибе жүзінде анықтау
- қоршаған ортаға пластиктер өндірісінің және қолданысының әсерін талдау
- полимерлерді утилизациялау процесін сипаттау
- жаңа материалдарды жасаумен және өндірумен айналысатын ғылымдар саласын атау
- аспиринді, таксолды физиологиялық белсендігі жоғары табиғи және синтетикалық қосылыстардың өкілдері ретінде атау
- физиологиялық белсенділік үшін хиральділік және молекулалық қабаттың маңыздылығын түсіндіру
- синтетикалық дәрілік препарат үлгісі ретінде аспиринді алу процесін сипаттау
- дәрілік заттарды өндіру проблемаларын атау
- "нанобөлшек", "нанохимия" және "нанотехнология" ұғымдарының физикалық мәнін түсіндіру
- нанобөлшектерді синтездеу және зерттеу әдістерін сипаттау
- нанобөлшектердің қолдану аймағын атау
- наноматериалдардың ерекшеліктерін сипаттау
- көміртекті нанобөлшектер құрылымын сипаттау: фуллерен С60, графен, нанотүтік, наножіп, наноталшықтар
- кристалдарды өсіру және полимеризациялау жолымен наноматериалдардың алынуын сипаттау
- жаңа полимерлер және композициялық материалдар өндірудің маңыздылығын түсіндіру
- сапалық реакциялар көмегімен функционалды топтарды анықтау
- органикалық қосылыстардың негізгі кластарының генетикалық байланысын сипаттау
- қарапайым органикалық синтезді жүргізе алу және түзілген өнімнің шығымын бағалау
- құрамында көміртек бар қосылыстардың отын ретінде пайдалану мүмкін екендігін білу және альтернативті отын түрлерін зерттеу, олардың артықшылықтары мен кемшіліктерін атау
- Қазақсатандағы көмірдің, мұнайдың, табиғи газдың кен орындарын атау және оларды өндірудің қоршаған ортаға әсерін түсіндіру
- мұнай фракцияларын және шикі мұнайды айдау өнімдерінің қолдану аймақтарын атау
Бұл тақырыпты қаншалықты білетініңді тексер
ҰБТ-2026 форматындағы тегін толық сынақ: 120 тапсырма, 240 минут, 140 балл. Балыңды бірден көресің, ал әлсіз тақырыптарыңды Boytumar қосымшасы көрсетеді.
Осы бөлімдегі басқа тақырыптар
Дереккөз: «Химия» пәні бойынша ҰБТ тест спецификациясы (2026 жылдан бастап) (ҰТО, testcenter.kz).