Молекулалық биология мен биохимия

ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді

Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 5 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.

1. Су, макро- және микроэлементтер. Азық-түліктегі органикалық заттар. Тыңайтқыштар

   • Биология, 7-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова, Ж. Алина)3-бөлім. Жасушалық биология. Су және органикалық заттар — §13. Су және элементтер, олардың тірі ағзалар үшін маңызы; §14. Органикалық және бейорганикалық заттар; §15. Элементтердің өсімдік тіршілігіндегі маңызы. Тыңайтқыштар
   • Биология, 7-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева)3-тарау. Жасушалық биология. Су және органикалық заттар — §15. Тірі организмдер үшін судың маңызы; §16. Микроэлементтің және макроэлементтің организмдер тіршілігіндегі рөлі; §17. Азық-түліктердегі көмірсулардың, нәруыздардың және майлардың маңызы; §18. Минералды тыңайтқыштардағы азоттың, калийдің және фосфордың маңызы

2. Көмірсулар, липидтер, нәруыздар: құрылысы, жіктелуі, қызметтері

   • Биология, 8-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова)2-бөлім. Молекулалық биология — §3. Жасушаның органикалық заттары: полимерлер мен мономерлер; §4. Көмірсулар мен липидтер. Олардың қасиеті мен қызметі; §5. Нәруыздар. Олардың қасиеті мен қызметі
   • Биология (ЖМБ), 1-бөлім, 10-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева, М.А. Нұртаева)Молекулалық биология және биохимия — §1. Жердегі тіршілік үшін судың маңызы; §2. Көмірсуларды жіктеу: моносахаридтер, дисахаридтер, полисахаридтер; §3. Көмірсулардың қасиеттері және қызметтері; §4. Редуцирленетін және редуцирленбейтін қанттар; §5. Липидтердің құрылымдық компоненттері; §6. Майлардың қасиеттері мен қызметтері; §7. Нәруыздардың құрамы мен қызметтеріне байланысты жіктелуі; §8. Нәруыздың құрылымдық деңгейлері мен құрылысы; §9. Нәруыз денатурациясы және ренатурациясы; §10. Нәруыздардың құрылымына әртүрлі жағдайлардың әсері; §11. Биологиялық нысандарда нәруыздардың болуы
   • Биология (ҚГБ), 10-сынып (Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова)1-бөлім. Молекулалық биология және биохимия — §1. Жердегі тіршілік үшін судың маңызы; §2. Көмірсулар, оларды жіктеу және маңызы; §3. Майлар мен липидтердің сипаттамалары; §4. Нәруыздарды құрамы мен құрылымы бойынша жіктеу; §5. Нәруыз құрылымдарының бұзылуы. Қызметі бойынша нәруыздарды жіктеу; §6. Биологиялық нысандар құрамындағы нәруыздардың мөлшері

3. Нуклеин қышқылдары: ДНҚ құрылымы, репликация, Чаргафф ережесі, РНҚ типтері

   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)10-бөлім. Молекулалық биология — §29. Дезоксирибонуклеин қышқылы молекуласының құрылысының принципі
   • Биология (ЖМБ), 1-бөлім, 10-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева, М.А. Нұртаева)Молекулалық биология және биохимия — §12. Дезоксирибонуклеин қышқылының құрылысы мен құрылымы; §13. Дезоксирибонуклеин қышқылы молекулаларының қызметі; §14. Дезоксирибонуклеин қышқылының репликациялану механизмі; §15. Мезельсон мен Сталь тәжірибелері. Чаргафф ережесі; §16. Рибонуклеин қышқылының құрылысы мен қызметі; §17. Дезоксирибонуклеин қышқылы және рибонуклеин қышқылы молекулалары құрылысының ұқсастықтары мен айырмашылықтары
   • Биология (ҚГБ), 10-сынып (Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова)1-бөлім. Молекулалық биология және биохимия — §7. Дезоксирибонуклеин қышқылының (ДНҚ) репликациялану үдерісі; §8. ДНҚ-ны зерттеу тарихы. Чаргафф ережесі, Мезельсон және Сталь эксперименттері; §9. Рибонуклеин қышқылдарының әртүрлі типтерінің құрылысы мен қызметі; §10. ДНҚ және РНҚ молекулаларының құрылысындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтар

4. Ферменттер: фермент-субстрат әрекеттесуі, ингибирлену. Антиген мен антидене

   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)4-бөлім. Қоректену — §11. Ферменттердің әсер ету механизмі
   • Биология (ЖМБ), 1-бөлім, 11-сынып (Н.Т. Абылайханова, А.М. Қалыбаева, А.М. Пәрімбекова)1. Молекулярлық биология және биохимия — §1. Антиденелердің құрылысы мен құрылымы. Антиденелердің (белсенді орталығының) арнайылығы. Антиген мен антиденеңің әрекеттесуі; §2. Фермент пен субстраттың өзара әрекеттесуі. Ферментативті катализде белсенді орталықтың рөлі. Фишердің теориясы. Ферменттер иммобилизациясы; §3. Ферменттердің бәсекелес және бәсекелес емес ингибиренуі. Ферменттердің белсенділігін реттеу. Дәрілік препараттар мен ауыр металдар иондарының ферменттердің белсенділігіне әсері
   • Биология (ҚГБ), 1-бөлім, 11-сынып (А.Ф. Ковшарь, Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова, С.А. Куприй)I бөлім. Молекулярлық биология және биохимия — §1. Антиген мен антидене арасындағы өзара әрекеттесу механизмі; §2. Фермент пен субстраттың әрекеттесу механизмі. Ферменттік катализдегі белсенді орталықтың рөлі

5. Нәруыз биосинтезі: транскрипция, трансляция. Генетикалық кодтың қасиеттері

   • Биология (ЖМБ), 1-бөлім, 11-сынып (Н.Т. Абылайханова, А.М. Қалыбаева, А.М. Пәрімбекова)1. Молекулярлық биология және биохимия — §4. Транскрипция. Пре-м рибонуклеин қышқылының посттранскрипциялық модификациясы. Трансляцияның кезеңдері; §5. Генетикалық кодтың қасиеттері: үшөрімділігі, көптігі, әмбебаптығы, бірін-бірі жаппайтындығы
   • Биология (ҚГБ), 1-бөлім, 11-сынып (А.Ф. Ковшарь, Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова, С.А. Куприй)I бөлім. Молекулярлық биология және биохимия — §3. Транскрипция; §4. Трансляция кезеңдері; §5. Генетикалық код қасиеті

Осы бөлімдегі басқа тақырыптар

• Микробиология және биотехнология. Биомедицина және биоинформатика