География · ҰБТ-2026 · 4-тақырып / 21
Литосфера
ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді
Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.
Жердің ішкі құрылысы. Литосфераның құрылысы және заттық құрамы
- География, 7-сынып (А. Егорина, С. Нүркенова, Е. Шимина)3-бөлім. Физикалық география. Литосфера — §11. Литосфераның құрылысы және заттық құрамы
- География, 1-бөлім, 7-сынып (Р. Қаратабанов, Ж. Байметова)3-тарау. Физикалық география. 3.1 Литосфера — §12. Жердің ішкі құрылымы неден құралады?; §13. Литосфераның құрылысы қандай?
Жердің тектоникалық құрылымы, литосфералық тақталар және олардың қозғалысы
- География, 7-сынып (А. Егорина, С. Нүркенова, Е. Шимина)3-бөлім. Физикалық география. Литосфера — §12. Жердің тектоникалық құрылымы; §13. Литосфераның тектоникалық қозғалысы
- География, 1-бөлім, 7-сынып (Р. Қаратабанов, Ж. Байметова)3-тарау. Физикалық география. 3.1 Литосфера — §14. Литосфералық тақталар қалай қозғалады?
Литосфералық катаклизмдер және қауіпсіздік ережелері
- География, 7-сынып (А. Егорина, С. Нүркенова, Е. Шимина)3-бөлім. Физикалық география. Литосфера — §14. Литосфералық катаклизмдер; §15. Литосфералық катаклизмдер кезіндегі қауіпсіздік ережелері
- География, 1-бөлім, 7-сынып (Р. Қаратабанов, Ж. Байметова)3-тарау. Физикалық география. 3.1 Литосфера — §15–16. Литосферадағы қозғалыстар несімен қауіпті?
Жер бедерінің жіктелуі, қалыптасуы, материктер мен мұхиттардың ірі орографиялық нысандары; жер бедері және адам
- География, 8-сынып (С. Әбілмәжінова, К. Каймулдинова)III бөлім. Физикалық география. Литосфера — §9. Жер бедерінің қалыптасу және таралу заңдылықтары. Жер бедерінің жіктелуі. Материктер мен мұхиттардың ірі орографиялық элементтері; §13. Жер бедерінің адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсері
- География, 1-бөлім, 8-сынып (Р. Қаратабанов, Г. Қуанышева, Ж. Байметова, К. Джаналеева)3-бөлім. Физикалық география. 3.1 Литосфера — §8. Жер бедері түрлерінің жіктелуі; §9. Жер бедері түрлерінің қалыптасуы және таралуы; §10. Материктер мен мұхиттардың ірі орографиялық нысандары; §15. Жер бедерінің адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсері
Тау жыныстары мен минералдар: жіктелуі, қасиеттері, жасы, геохронология
- География, 8-сынып (С. Әбілмәжінова, К. Каймулдинова)III бөлім. Физикалық география. Литосфера — §10. Тау жыныстары мен минералдардың жіктелуі. Пайдалы қазбалардың, тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты таралуы; §11. Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттері; §12. Тау жыныстарының жасын анықтау. Геологиялық жыл санау мен геохронологиялық кесте
- География, 1-бөлім, 8-сынып (Р. Қаратабанов, Г. Қуанышева, Ж. Байметова, К. Джаналеева)3-бөлім. Физикалық география. 3.1 Литосфера — §11. Тау жыныстары мен минералдардың жіктелуі; §12. Пайдалы қазбалардың таралу заңдылықтары; §13. Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттері; §14. Геохронология
Қазақстанның геологиялық тарихы, тектоникасы, жер бедері, оронимдер және минералды ресурстары
- Қазақстан географиясы, 1-бөлім, 9-сынып (Ш. Толыбекова, Г. Головина, С. Козина, Е. Ахметов)III бөлім. Физикалық география. Литосфера — §8. Қазақстан аумағы дамуының геологиялық тарихы; §9. Негізгі тектоникалық құрылымдар мен олардың Қазақстанның жер бедеріндегі көрінісі; §10. Қазақстанның жазықтары; §11. Қазақстан аумағындағы аласа таулар; §12. Қазақстанның биік таулы аймақтары; §13. Қазақстанның пайдалы қазбалары — елдің минералды ресурстары; §14-15. Пайдалы қазбалардың орналасуы
- Қазақстан географиясы, 1-бөлім, 9-сынып (В. Усиков, А. Егорина, А. Усикова, Г. Зәбенова)Физикалық география. Литосфера — §7. Қазақстан аумағының геологиялық тарихы; §8. Қазақстан аумағының тектоникалық құрылымы; §9. Қазақстанның басты орографиялық нысандары. Платформалық жазықтар; §10. Қазақстанның қатпарлы аймағындағы таулар. Қазақ оронимдері; §11. Қазақстандағы минералды ресурстардың таралу заңдылықтары; §12. Минералды ресурстарды өндіру және өңдеу орталықтары. Отын ресурстары; §13. Кенді минералды ресурстарды өндіру және өңдеу орталықтары; §14. Қазақстанның минералды ресурстарына баға беру және игеру мәселелері; §15–16. Қазақстанның литосферасы: зерттеулер, географиялық карталар мен мәліметтер базасы
- Қазақстан географиясы, 1-бөлім, 9-сынып (Р. Қаратабанов, А. Саипов, Б. Балғабаева, Қ. Сапаров)3-бөлім. Физикалық география. 3.1 Литосфера — §8-9. Қазақстанның геологиялық тарихы және тектоникалық құрылымы; §10-11. Қазақстанның басты орографиялық объектілері; §12. Қазақ оронимдері; §13. Қазақстанның минералды ресурстары; §14. Минералды ресурстарды өндіру және өңдеу орталықтары; §15. Минералды ресурстарды игерумен байланысты мәселелер
Оқу бағдарламасының мақсаттары (22)
- литосфераның құрылысы мен заттық құрамын анықтайды
- жердің тектоникалық құрылымы мен литосфералық плиталардың орналасуын картадан көрсетеді және сипаттайды
- жер қыртысының тектоникалық қозғалыстарын талдайды: дрейф, коллизия, субдукция, спрединг
- дүние жүзінде және Қазақстанда литосфералық катаклизмдердің себеп-салдарын, таралуын түсіндіреді
- литосфералық катаклизмдер барысында өзін өзі ұстау ережелерін қазақстандық компонент негізінде түсіндіреді
- жер бедерінің қалыптасу және таралу заңдылықта рын зерттейді
- жер бедері түрлерін жіктейді
- жер бедері түрлерін жоспар бойынша сипаттайды
- материктер мен мұхиттарда орналасқан ұқсас орографиялық бірліктерді салыстырады
- тау жыныстары мен минералдарды түрлі белгілері бойынша жіктейді
- тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты пайдалы қазбалардың таралуына талдау жасайды
- тау жыныстары мен минералдардың қасиеттерін анықтайды
- тау жыныстарының жасын анықтау әдістерін түсіндіреді
- геологиялық жылсанау мен геохронологиялық кестені талдап, жер қыртысының және тіршіліктің дамуындағы ірі кезеңдері мен геологиялық оқиғаларды ажырата алады
- жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде жер бедерінің адамзат тіршілігі мен шаруашылығына тигізетін әсеріне баға береді
- жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде Қазақстанның жер бедерінің геологиялық тарихын және тектоникалық құрылымын анықтайды
- Қазақстанның басты орографиялық нысандарын сипаттайды
- қазақ оронимдерін жіктеп, мағынасын түсіндіреді және транслитерациясын үш тілде ұсынады
- Қазақстанның минералды ресурстарының таралу заңдылықтарын анықтайды
- Қазақстанның минералды ресурстарын өндіру және өңдеудің басты орталықтарын картадан көрсетіп, сипаттайды
- Қазақстанның минералды ресурстарына баға береді
- минералды ресурстарды игерумен байланысты проблемаларды топтастырады және Қазақстанның әртүрлі аймақтары бойынша оларды шешудің жолдарын ұсынады
Бұл тақырыпты қаншалықты білетініңді тексер
ҰБТ-2026 форматындағы тегін толық сынақ: 120 тапсырма, 240 минут, 140 балл. Балыңды бірден көресің, ал әлсіз тақырыптарыңды Boytumar қосымшасы көрсетеді.
Осы бөлімдегі басқа тақырыптар
Дереккөз: «География» пәні бойынша ҰБТ тест спецификациясы (2026 жылдан бастап) — каз (ҰТО, testcenter.kz).