Жасушалық айналым. Жасушалық биология

ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді

Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.

1. Жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйесі. Өсімдік пен жануар жасушасының құрылысы

   • Биология, 7-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова, Ж. Алина)3-бөлім. Жасушалық биология. Су және органикалық заттар — §11. Жасуша – ағза құрылысының негізгі бөлшегі; §12. Өсімдік және жануар жасушаларының құрылысы
   • Биология, 7-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева)3-тарау. Жасушалық биология. Су және органикалық заттар — §13. Өсімдіктер мен жануарлар жасушаларының құрылыс ерекшеліктері; §14. Ұлпалар, мүшелер және мүшелер жүйесі

2. Прокариот және эукариот жасушалары. Өсімдік пен жануар ұлпаларын жіктеу

   • Биология, 8-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова)1-бөлім. Жасушалық биология — §1. Прокариот және эукариот жасушаларының құрылысы; §2. Өсімдіктер мен жануарлардың ұлпаларын жіктеу

3. Жасуша органоидтері және жасуша мембранасы

   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)1-бөлім. Жасушалық биология — §1. Жасушалық құрылымдар
   • Биология (ЖМБ), 1-бөлім, 10-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева, М.А. Нұртаева)Жасушалық биология — §18. Жасуша органоидтерінің құрылысы мен қызметтерінің ерекшеліктері (жалпы шолу); §19. Жасуша қабырғасы және оның қызметі; §20. Плазмалық мембрана; §21. Цитоплазма және оның мембранасыз органоидтері; §22. Цитоплазманың бірмембраналы органоидтері; §23. Цитоплазманың қосмембраналы органоидтері; §24. Ядро; §25. Жасушаның негізгі компоненттерінің қызметтері; §26. Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері және қызметтері арасындағы байланыс; §27. Мембраналық нәруыздардың, фосфолипидтердің, гликопротеиндердің, гликолипидтердің, холестеролдың қызметі; §28. Жасуша мембранасына әртүрлі факторлардың әсері; §29. Бактериялар, саңырауқұлақтар жасушасының құрылысы мен қызметінің ерекшеліктері; §30. Өсімдіктер мен жануарлар жасушаларының құрылысы және қызметтерінің ерекшеліктері
   • Биология (ҚГБ), 10-сынып (Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова)2-бөлім. Жасушалық биология — §11. Жасушаның негізгі құрамбөліктері. Органоидтерді жіктеу; §12. Жасуша құрамбөліктерінің негізгі қызметі; §13. Ядро, оның қызметі және құрамбөліктері; §14. Жасуша мембранасының құрылымы, қасиеттері мен атқаратын қызметтерінің арасындағы байланыс

4. Микроскопия: жасуша компоненттерін анықтау, сызықтық ұлғаюды есептеу

   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)1-бөлім. Жасушалық биология — §2. Жасушалардың сызықтық ұлғаюын есептеу
   • Биология (ЖМБ), 2-бөлім, 11-сынып (Н.Т. Абылайханова, А.М. Қалыбаева, А.М. Пәрімбекова)8. Жасушалық биология — §35. Жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау; §36. Органеллалардың сызықтық ұлғаюын есептеу; §37. Оптикалық және электронды микроскоптардың үлкейту және айқындау мүмкіндіктері арасындағы айырмашылықтар; §38. Окулярмикрометр мен объектмикрометрді жасушалардың көлемін анықтауда қолдану
   • Биология (ҚГБ), 2-бөлім, 11-сынып (А.Ф. Ковшарь, Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова, С.А. Куприй)VIII бөлім. Жасушалық биология — §29. Жасушаның негізгі құрамбөліктерін анықтау; §30. Органоидтердің сызықтық ұлғаюын есептеу. Оптикалық және электрондық микроскоптардың үлкейтуі және айқынау мүмкіндіктері арасындағы айырмашылық

5. Хромосомалар саны. Соматикалық және жыныс жасушалары

   • Биология, 7-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова, Ж. Алина)10-бөлім. Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік — §51. Көбею үдерісі және хромосома саны
   • Биология, 7-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева)10-тарау. Тұқымқуалаушылық және өзгергіштік — §53. Әртүрлі түрлердің хромосомалар жиынтығы; §54. Соматикалық және жыныс жасушаларындағы хромосомалар жиынтығының айырмашылығы

6. Жасушалық цикл: интерфаза, митоз, мейоз. Гаметогенез. Обыр және қартаю

   • Биология, 8-сынып (А. Соловьева, Б. Ибраимова)10-бөлім. Көбею — §45. Митоз және мейоз, олардың биологиялық маңызы
   • Биология, 9-сынып (Н. Асанов, А. Соловьева, Б. Ибраимова)11-бөлім. Жасушалық цикл — §30. Интерфаза, оның кезеңдері; §31. Митоз, оның фазалары; §32. Мейоз, оның фазалары. Митоз және мейоз үдерістерін салыстыру
   • Биология (ЖМБ), 2-бөлім, 10-сынып (Е.А. Очкур, Ж.Ж. Құрманғалиева, М.А. Нұртаева)7. Жасушалық цикл — §61. Митоз. Жасушада митоздың әртүрлі кезеңдерінде жүретін процестер; §62. Өсімдіктер мен жануарлардағы гаметогенезі. Гаметалар. Гаметогенез кезеңдері; §63. Өсімдіктердегі спорогенез және гаметогенез; §64. Онкологиялық жаңа түзілулердің пайда болуы; §65. Обыралды жағдайлардың туындауына әсер етуші факторлар; §66. Организмнің қартаю құбылыстары. Қартаю процесі туралы теориялар
   • Биология (ҚГБ), 10-сынып (Н.Г. Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова)6-бөлім. Жасушалық цикл — §25. Жануарлардағы және адамдағы гаметогенез; §26. Өсімдіктердегі спорогенез және гаметогенез; §27. Онкологиялық өспелердің пайда болуы; §28. Обыралды жағдайдың пайда болуына себепші факторлар; §29. Қартаю. Қартаю үдерісі туралы теория

Осы бөлімдегі басқа тақырыптар

• Көбею. Өсу және даму
• Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары. Селекция негіздері. Эволюциялық даму