Синтаксис

ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді

Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.

1. Төл сөз, төлеу сөз, автор сөзі

   • Қазақ тілі, 5-сынып (Т. Ермекова, Ж. Отарбекова, Р. Мұнасаева)IX. Аспан әлемінің құпиялары — §70. Ертедегі халық астрономиясы (төл сөз, төлеу сөз); §71. Жер – ғаламшар (төл сөз және автор сөзі)

2. Сөз тіркесі: байланысу тәсілдері мен түрлері (қиысу, матасу, меңгеру, қабысу, жанасу); есімді және етістікті тіркестер

   • Қазақ тілі, 8-сынып (Б. Әрінова, Қ. Молдасан, А. Байшағырова)4-бөлім. Ғарышты игеру жетістіктері — 1–2-сабақ. Ғаламның пайда болуы
   • Қазақ тілі, 8-сынып (Т. Ермекова, Ш. Ерхожина, А. Тоқбаева)IV. Ғарышты игеру жетістіктері. Синтаксис. Сөз тіркесінің байланысу тәсілдері, түрлері

3. Сөйлем мүшелері: тұрлаулы (бастауыш, баяндауыш) және тұрлаусыз (толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш) мүшелер

   • Қазақ тілі, 8-сынып (Б. Әрінова, Қ. Молдасан, А. Байшағырова)5-бөлім. Биоалуантүрлілік. «Қызыл кітапқа» енген жануарлар мен өсімдіктер — 1–2-сабақ
   • Қазақ тілі, 8-сынып (Т. Ермекова, Ш. Ерхожина, А. Тоқбаева)V. Биоалуантүрлілік… Синтаксис. Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері. Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері

4. Сөйлемнің бірыңғай мүшелері мен айқындауыш мүшелері; оқшау сөздер (қаратпа, қыстырма, одағай)

   • Қазақ тілі, 8-сынып (Б. Әрінова, Қ. Молдасан, А. Байшағырова)6-бөлім. Қоршаған орта және энергия ресурстары — 1–2-сабақ. Отан! Табиғат! Жер-Ана! (бірыңғай мүшелер); 3–4-сабақ. Табиғи ресурстар (айқындауыш)
   • Қазақ тілі, 8-сынып (Т. Ермекова, Ш. Ерхожина, А. Тоқбаева)VI. Қоршаған орта және энергия ресурстары. Синтаксис. Бірыңғай мүшелер. Айқындауыш мүшелер
   • Қазақ тілі, 7-сынып (Г. Қосымова, Р. Рахметова)9-бөлім. Жеңіс күні. Ұлы ерлікке тағзым. Оқшау сөздің түрлері. Оқшау сөздердің қызметі

5. Жай сөйлем: айтылу мақсатына қарай (хабарлы, сұраулы, лепті, бұйрықты) және құрылысына қарай түрлері (жақты/жақсыз, толымды/толымсыз)

   • Қазақ тілі, 8-сынып (Б. Әрінова, Қ. Молдасан, А. Байшағырова)7-бөлім. Жасөспірім және заң — 1–2-сабақ (жай және құрмалас сөйлем); 5–6-сабақ. Жасөспірім құқығы (жақты, жақсыз, толымды, толымсыз сөйлем)
   • Қазақ тілі, 8-сынып (Б. Әрінова, Қ. Молдасан, А. Байшағырова)8-бөлім. Театр өнері мен мәдениеті — 1–2-сабақ. Театр өнері (хабарлы, сұраулы, лепті сөйлем)
   • Қазақ тілі, 8-сынып (Т. Ермекова, Ш. Ерхожина, А. Тоқбаева)VII. Жасөспірім және заң. Синтаксис. Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрлері

6. Құрмалас сөйлем: салалас (ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі, себеп-салдар, талғаулы, кезекті), сабақтас (бағыныңқы түрлері) және аралас құрмалас сөйлем

   • Қазақ тілі, 9-сынып (Т. Ермекова, К. Бертілеуова, Р. Абишева)IV. Адам құқығы мен бостандығы. Синтаксис — §1. Азаттықтың Ата Заңы (салалас құрмалас, 6 түрі); §2. Азаматтардың құқықтары мен бостандығы (ыңғайлас салалас)
   • Қазақ тілі, 9-сынып (Т. Ермекова, К. Бертілеуова, Р. Абишева)VI. Биотехнология және гендік инженерия келешегі. Синтаксис — §1. Биотехнология – ХХІ ғасыр сұранысы (сабақтас құрмалас, бағыныңқы түрлері)
   • Қазақ тілі, 9-сынып (Т. Ермекова, К. Бертілеуова, Р. Абишева)VIII. Әлемдегі қақтығыстар және бейбітшілік. Синтаксис — §8. Әлем тыныштығы – ел тыныштығының кепілі (аралас құрмалас)