География · ҰБТ-2026 · 1-тақырып / 21
Жалпы географиялық әдістер. Зерттеулер және зерттеушілер
ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді
Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.
География ғылымының зерттеу нысандары және дамуы. Саяхатшылар мен зерттеушілер
- География, 7-сынып (А. Егорина, С. Нүркенова, Е. Шимина)1-бөлім. Географиялық зерттеулердің әдістері — §1. Географиялық зерттеулердің нысандары; §2. География ғылымының дамуы; §3. Қазақстандық ғалымдардың соғыс және соғыстан кейінгі кезеңдердегі ғылыми зерттеулері
- География, 1-бөлім, 7-сынып (Р. Қаратабанов, Ж. Байметова)1-тарау. Географиялық зерттеу әдістері. 1.1 Зерттеулер және зерттеушілер — §1. География нені зерттейді?; §2–3. География ғылымы қалай дамыды?
Географиялық дереккөздер, тәжірибе, далалық және графикалық әдістер
- География, 7-сынып (А. Егорина, С. Нүркенова, Е. Шимина)1-бөлім. Географиялық зерттеулердің әдістері — §4. Географиялық дереккөздер; §5. Тәжірибелер, бақылаулар және географиядағы графикалық әдістер; §6. Географиялық зерттеулердің далалық әдістері; §7. Географияда графикалық әдістерді қолдану
- География, 1-бөлім, 7-сынып (Р. Қаратабанов, Ж. Байметова)1-тарау. Географиялық зерттеу әдістері. 1.1 Зерттеулер және зерттеушілер — §4. Географиялық ақпаратты қайдан табуға болады?; §5. Географиялық нысандардың қасиеттерін қалай білуге болады?; §6. Далалық зерттеулерді қалай жүргізу керек?; §7. Географиялық зерттеулердің қорытындысын қалай көрсетуге болады?
География салалары, зерттеу әдістерінің түрлері, географиялық модельдер, нәтижелерді ұсыну
- География, 8-сынып (С. Әбілмәжінова, К. Каймулдинова)I бөлім. Географиялық зерттеу әдістері — §1. География ғылымының салалары; §2. Географиялық зерттеу әдістерінің түрлері; §3. Географиялық деректерді өңдеу және талдау; §4. Географиялық модельдер; §5. Зерттеу нәтижелерін ұсыну формалары
- География, 1-бөлім, 8-сынып (Р. Қаратабанов, Г. Қуанышева, Ж. Байметова, К. Джаналеева)1-бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. 1.1 Зерттеулер және зерттеушілер — §1. География ғылымының салалары; §2. Географиялық зерттеу әдістері. Географиялық модельдер; §3. Географиялық деректерді өңдеу және талдау; §4. Зерттеу нәтижелерін ұсыну формалары
Қазақстандық географтардың зерттеулері, номинациялау, академиялық формалар
- Қазақстан географиясы, 1-бөлім, 9-сынып (Ш. Толыбекова, Г. Головина, С. Козина, Е. Ахметов)I бөлім. Географиялық зерттеу әдістері — §1. Қазақстандық географтардың зерттеулері; §2. География ғылымы зерттеулерінің қазіргі таңдағы өзекті мәселелері; §3. Географиялық нысандар мен құбылыстарды номинациялаудың ерекшеліктері; §4. Зерттеу нәтижелерін ұсынудың академиялық формалары
- Қазақстан географиясы, 1-бөлім, 9-сынып (В. Усиков, А. Егорина, А. Усикова, Г. Зәбенова)Географиялық зерттеулер әдістемелері — §1. Қазақстандық географтардың зерттеулері; §2. Географиялық нысандар мен құбылыстарды номинациялау ерекшеліктері; §3. Зерттеу нәтижелерін ұсынудың академиялық формалары
- Қазақстан географиясы, 1-бөлім, 9-сынып (Р. Қаратабанов, А. Саипов, Б. Балғабаева, Қ. Сапаров)1-бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. 1.1 Зерттеулер және зерттеушілер — §1. Заманауи географиялық зерттеулер; §2. Қазақстандық географтардың зерттеулері; §3. Географиялық объектілер мен құбылыстардың номинациясы; §4. Зерттеу нәтижелерін көрсетудің академиялық түрлері
Жалпы географиялық әдістер: мониторинг, салыстыру, сандық, сараптама, аудандастыру
- География (ЖМБ), 10-сынып (К. Каймулдинова, С. Әбілмәжінова)I бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. Жалпы географиялық әдістер — §1. Географиядан зерттеу тақырыбын таңдау; §2. Географиялық мониторинг әдістері; §3. Географиядағы салыстыру әдістері; §4. Географиядағы сандық әдістер; §5. Географиялық сараптама әдістері; §6. Географиялық аудандастыру әдістері
- География (ЖМБ), 1-бөлім, 10-сынып (С. Төлепбекова, А. Аманжолов, А. Жылқайдарова)1-бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. 1.1 Жалпыгеографиялық әдістер — §1-2. Географиялық мониторинг әдісі; §3-4. Географиялық мониторинг әдісінің элементтерін қолдану; §5-6. Салыстырмалы географиялық зерттеу әдісі; §7-8. Сандық зерттеу әдісі географиялық зерттеулерде қалай қолданылады?; §9-10. Географиялық сараптама; §11-12. Шаруашылық әрекеттің қоршаған ортаға әсерін матрицалы бағалау әдісі; §13–14. Географиялық зерттеулердегі аудандастыру әдісі
- География (ҚГБ), 10-сынып (К. Каймулдинова, С. Әбілмәжінова, А. Саипов)I бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. Жалпы географиялық әдістер — §1. Географиядан зерттеу тақырыбын таңдау; §2. Географиядағы салыстыру әдістері; §3. Географиядағы сандық әдістер; §4. Географиялық аудандастыру әдістері
Географиялық сараптама алгоритмі, эксперттік бағалау, модельдеу әдістері
- География (ЖМБ), 11-сынып (К. Каймулдинова, Б. Абдиманапов, С. Әбілмәжінова)I бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. Өзекті географиялық зерттеу әдістері — §1. Географиялық сараптаманың алгоритмі және түрлері; §2. Эксперттік бағалау әдістері; §3. Географиядағы модельдеу әдістері; §4. Географиялық аудандастыру әдістері
- География (ҚГБ), 11-сынып (К. Каймулдинова, Б. Абдиманапов, С. Әбілмәжінова, А. Саипов)I бөлім. Географиялық зерттеу әдістері. Өзекті географиялық зерттеу әдістері — §1. Географиялық сараптаманың алгоритмі және түрлері; §2. Эксперттік бағалау әдістері; §3. Географиядағы модельдеу әдістері; §4. Географиялық аудандастыру әдістері
Оқу бағдарламасының мақсаттары (22)
- географияның зерттеу нысандарын анықтайды
- саяхатшылар мен зерттеушілердің география ғылымының дамуына қосқан үлесін сипаттап, баға береді
- географиялық дерек көздермен жұмыс істейді: карта, сурет, мәтін, фотосуреттер, графикалық материалдар
- географиялық нысандардың қасиеттерін тәжірибелік жолмен анықтайды
- географиялық далалық зерттеу әдістерін қолданады, көрсеткіштерді тіркейді, жинақтайды, өңдейді, талдайды
- географиялық нысандардың, құбылыстардың және үдерістердің ерекшеліктерін графикалық түрде көрсете алады: сызба, диаграмма, профиль, график
- география ғылымының салаларға бөлінуін графикалық түрде көрсетіп түсіндіреді
- география ғылымы салаларындағы маңызды зерттеулерді анықтайды
- далалық, картографиялық, теориялық географиялық зерттеу әдістерінің мәнін түсіндіріп, қолданады
- қазақстандық компонентті қосымша қамтумен сандық және сапалық географиялық деректерді өңдеп, талдайды
- географиялық нысандардың, құбылыстардың және үдерістердің модельдерін түрлі материалдардан немесе түрлі техникаларда жасау арқылы ерекшеліктері мен қасиеттерін түсіндіреді
- зерттеу нәтижелерін түрлі формада ұсынады
- география ғылымының дамуына үлес қосқан қазақстандықтардың зерттеулері туралы баяндайды
- география ғылымының қазіргі заманғы өзекті зерттеу проблемаларын анықтайды
- географиялық нысандар мен құбылыстарды номинациялау ерекшеліктерін анықтайды
- қазақ халқының халықтық географиялық терминдерінің мағынасын түсіндіреді
- зерттеу нәтижелерін түрлі академиялық формада ұсынады
- зерттеу тақырыбына сәйкес салыстыру, сандық әдістерін қолдану
- зерттеу тақырыбына сәйкес географиялық сараптама әдістерін қолдану
- зерттеу тақырыбына сәйкес аудандастыру әдістерін қолданады
- зерттеу тақырыбына сәйкес географиялық сараптама, аудандастыру әдістерін қолдану
- зерттеу тақырыбына сәйкес эксперттік бағалау әдістерін қолдану
Бұл тақырыпты қаншалықты білетініңді тексер
ҰБТ-2026 форматындағы тегін толық сынақ: 120 тапсырма, 240 минут, 140 балл. Балыңды бірден көресің, ал әлсіз тақырыптарыңды Boytumar қосымшасы көрсетеді.
Дереккөз: «География» пәні бойынша ҰБТ тест спецификациясы (2026 жылдан бастап) — каз (ҰТО, testcenter.kz).