Физика · ҰБТ-2026 · 25-тақырып / 25
Космология
ҰБТ-2026 осы тақырыпта нені тексереді
Ресми спецификация мен оқу бағдарламасы бойынша тақырып 6 тармаққа бөлінеді. Әр тармақтың жанында — ҰТО тізіміндегі оқулық пен параграф.
Аспан денелері. Күн жүйесі. Планеталардың қозғалыс заңдары
- Физика, 7-сынып (У. Тоқбергенова, Б. Кронгарт)6-тарау. Ғарыш және Жер — §39. Аспан денелері туралы ғылым; §40. Күн жүйесі
- Физика, 9-сынып (Д. Қазақбаева, Ш. Насохова, Н. Бекбасар)II тарау. Астрономия негіздері — §13. Күн жүйесіндегі ғаламшарлардың қозғалыс заңдары; §14. ... параллакс әдісімен анықтау
- Физика. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (С. Тұяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, М. Әбішев)12-тарау. Космология — §73. Жұлдыздардың планеталық жүйелері. Жер топтарындағы планеталар және алып планеталар. Күн жүйесіндегі кіші денелер
Жұлдызды аспан. Аспан координаталары. Уақыт пен күнтізбе
- Физика, 7-сынып (У. Тоқбергенова, Б. Кронгарт)6-тарау. Ғарыш және Жер — §41. Күнтізбе негізі (тәулік, ай, жыл)
- Физика, 9-сынып (Д. Қазақбаева, Ш. Насохова, Н. Бекбасар)II тарау. Астрономия негіздері — §10. Жұлдызды аспан...; §11. Аспан сферасы. Аспан координаталарының жүйелері; §12. ... Жергілікті, белдеулік және бүкіләлемдік уақыт
Астрономия, астрофизика, космология. Жұлдыздар әлемі: қашықтық, жұлдыздық шамалар, айнымалы жұлдыздар
- Физика. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (С. Тұяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, М. Әбішев)12-тарау. Космология — §70. Астрономия, астрофизика және космология; §71. Жұлдыздар әлемі. Жұлдызға дейінгі қашықтық. Айнымалы жұлдыздар
Күн-Жер байланыстары
- Физика. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (С. Тұяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, М. Әбішев)12-тарау. Космология — §72. Күн-Жер байланыстары
Біздің Галактика, квазарлар. Үлкен жарылыс теориясы, қызыл ығысу, Әлемнің ұлғаюы
- Физика. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (С. Тұяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, М. Әбішев)12-тарау. Космология — §74. Біздің галактика. Басқа галактикалардың ашылуы. Квазарлар; §75. Үлкен жарылыс теориясы. Қызыл ығысу... Әлемнің ұлғаюы
Өмір және Әлем. Ғарышты игеру. Физика мен астрономияның дүниетанымдық маңызы
- Физика, 9-сынып (Д. Қазақбаева, Ш. Насохова, Н. Бекбасар)VIII тарау. Әлемнің қазіргі физикалық бейнесі — §51. Физика және астрономияның дүниетанымдық маңызы
- Физика. 2-бөлім (ЖМБ), 11-сынып (С. Тұяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, М. Әбішев)12-тарау. Космология — §76. Өмір және Әлем туралы ойлар. Адамзаттың ғарыштық болашағы және ғарышты игеру
Оқу бағдарламасының мақсаттары (20)
- жұлдыздардың басты спектрлік класын сипаттау
- көрінерлік жұлдыздық шама және абсолют жұлдыздық шама ұғымдарын ажырату
- көрінерлік және абсолют жұлдыздық шаманы анықтау үшін формулаларды қолдану
- Жұлдыздар эволюциясын түсіндіру үшін Герцшпрунг-Рассель диаграммасын қолдану
- қара құрдымдар, нейтронды жұлдыздар және аса жаңа жұлдыздардың қасиеттерін сипаттау
- ара қашықтықты анықтау үшін, "қарапайым май шамдар" әдісін пайдалануды сипаттау
- Әлемнің жеделдеуi мен қара энергия туралы пікірталасты талқылау
- Хаббл заңын қолданып, Әлемнің жасын бағалай алу
- микротолқынды фондық сәулелену туралы ақпаратты қолданып, Үлкен Жарылыс теориясын түсіндіру
- геоцентрлік және гелиоцентрлік жүйелерді салыстыру
- Күн жүйесінің нысандарын жүйелеу
- жыл мезгілдерінің ендіктерге байланысты ауысуын және күн мен түннің ұзақтығын түсіндіру
- абсолюттік және көрінерлік жұлдыздық шамаларды ажырату
- жұлдыздыр-дың жарқырауына әсер ететін факторларды атау
- жұлдызды аспанның жылжымалы картасынан жұлдыздардың аспан координатасын анықтау
- әртүрлі ендіктегі жұлдыздардың шарықтау айырмашылығын түсіндіру
- жергілікті, белдеулік және бүкіләлемдік уақытты сәйкестендіру
- Кеплер заңдарының негізінде аспан денелерінің қозғалысын түсіндіру
- Күн жүйесіндегі денелердің ара қашықтығы мен өлшемдерін анықтау үшін параллакс әдісін қолдануды түсіндіру
- адамның дүниетанымдық көзқарасының қалыптасуына физика және астрономияның дамуының әсерін түсіндіру
Бұл тақырыпты қаншалықты білетініңді тексер
ҰБТ-2026 форматындағы тегін толық сынақ: 120 тапсырма, 240 минут, 140 балл. Балыңды бірден көресің, ал әлсіз тақырыптарыңды Boytumar қосымшасы көрсетеді.
Дереккөз: «Физика» пәні бойынша ҰБТ тест спецификациясы (2026 жылдан бастап) (ҰТО, testcenter.kz).